Zarb [geweldige naam!] is vernieuwd. Dit programma om snel en eenvoudig professionele taaloefeningen te maken, heeft een metamorfose ondergaan. Er zijn veel nieuwe functies ingebouwd. Tijd om er even naar te kijken, maar misschien eerst even kort uitleggen wat Zarb is.

Zarb? Is dat iets uit Star Wars?
Nee, Zarb is een programma dat geschikt is voor alle leerkrachten die graag zelf werkbladen, toetsen of creatieve oefeningen willen maken. Je kunt snel en eenvoudig werk op maat voor taal, vreemde talen, zaakvakken of projecten maken. Zarb vult tekstverwerker Word [Windows of Mac] aan met meer dan 55 creatieve hulpfuncties voor het manipuleren van taal- en tekstdelen. Je kunt het zien als een aantal extra 'knoppen' in Word. Met een paar klikken genereer je met Zarb de oefeningen en toetsen die je altijd al graag wilde maken, maar waarvan je eigenlijk dacht dat je de tijd er niet voor had.

Werken met Zarb
Zarb nestelt zich na installatie in Microsoft Word. Ineens is er in de menubalk een onderdeel bijgekomen. Zarb staat naast de knop Beeld. De eerste aanblik is wel wat warrig: er zijn veel Zarb-pictogrammen. Allemaal mogelijkheden om je teksten te bewerken. Om met de Zarb-functies te kunnen werken, moet je werkdocument verbonden zijn met het Zarb-sjabloon. Een nieuw, leeg Zarb-document kun je openen door met de muis te klikken op het Zarb-programmasymbool of in Word op het symbool ‘Nieuw Zarb-document’. Daarnaast is het mogelijk een nieuw Zarb-document te openen via de Word standaardfunctie 'Bestand - nieuw'. Als je een al aanwezig document [bv. oudere teksten of oefeningen] achteraf aan Zarb wilt koppelen, is dat ook mogelijk. Dit is te realiseren door middel van een ‘koppelen’ knop.

Voor de vaardigheid woordjes leren is het een simpele handeling om met Zarb een woordzoeker, kruiswoordraadsel, of geheimschrift te creëren. Spellingsoefeningen maak je met een druk op de knop door bepaalde klinkers, medeklinkers of lettercombinaties weg te halen. Gatenteksten, werkwoordsvervoegingen, oefeningen met woordvolgorde [letters, woorden, zinnen]: het is allemaal mogelijk met Zarb. Zarb is sowieso geschikt voor alle West-Europese talen. Zarb herkent woordsoorten en onregelmatige werkwoorden in het Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans en Latijn.

In Zarb-documenten zijn, zoals eerder genoemd, automatisch twee extra werkbalken beschikbaar met de namen Zarb 1 en Zarb 2. Als je voor het eerst een nieuw Zarb-document inricht, verschijnen beide werkbalken gelijktijdig. Handig is dat korte informatie over elke macro in de statusbalk verschijnt als je de cursor op de markeringsbalk laat lopen.

Werkbalken zijn heel praktisch, maar ze hebben een nadeel: naarmate er meer symbolen en dergelijke in voorkomen, wordt het tekstvenster/de tekstruimte kleiner. Dat kan ertoe leiden dat bij sommige macro's het woord waar het om gaat, soms verdwijnt achter een antwoordvenster waarin je moet aangeven of dit woord moet worden vervangen door invulruimte. Dat is natuurlijk niet erg praktisch. Je kunt weliswaar het antwoordvenster verplaatsen, maar bij het volgende woord verschijnt het weer op dezelfde plaats en kan opnieuw het te bewerken woord afdekken.

Het betreffende woord wordt steeds open in de titelbalk van het antwoordvenster weergegeven, maar vaak zal ook de context nodig zijn. In dat geval - of als je steeds een groter stuk tekst wilt zien - zul je een aantal werkbalken moeten aanpassen of verplaatsen [liniaal, werkbalk voor opmaak, schuifbalken, enzovoorts], overeenkomstig naar je behoeften en wensen. Ikzelf verplaats bijvoorbeeld de werkbalken voor opmaak naar de onderkant van het beeldscherm en laat de horizontale schuifbalk weg, omdat ik die haast nooit nodig heb.

Er zijn versies van Zarb in verschillende talen. Dat heeft echter in de regel geen gevolgen voor wat hier wordt besproken. Anders gezegd: Zarb werkt in elke taal hetzelfde, ongeacht de taal van de software. Met de Nederlandse versie van Zarb zijn dus teksten te bewerken in talloze talen. De NL-versie zorgt er echter voor dat je functies in het Nederlands zijn en dat de instructies die het programma automatisch genereert bij allerlei oefeningen, ook in het Nederlands zijn. Ben je docent Duits, dan is het om voorgaande reden[en] aan te bevelen om met de versie Zarb 4 Duits te werken. Er is ook een taalversie Zarb 4 Engels verkrijgbaar.

Conclusie
Zarb is een in hoge mate 'internationaal' product en wordt intussen door collega's in meer dan dertig landen gebruikt. Het is ook mogelijk om via de schoolsupport van Zarb aparte Zarb-trainingen te volgen. Mocht je nog de oude versie van Zarb hebben [uit 2002], dan dient het zeker de aanbeveling om van de upgrade mogelijkheid gebruik te maken. Zo kun je ook werken met Office 2007 en nog veel meer nieuwe functies gebruiken. Ik vind het een geweldig programma. Simpel en effectief en zeker voor iedere docent bruikbaar.

Uitgever
Schoolsupport

Prijs
€205, schoollocatie-licentie

Inzet
schoolbreed

Systeemeisen
Windows
Pentium III of sneller
Minimaal 128 MB intern geheugen
MS Word

www.zarb.nl

Auteur: Alan Turner
Uit: maartnummer Vives 2010