Elektrische dromen

Een Engelse familie die leeft met technologie vanaf de jaren ‘60, ‘70, ‘80 tot heden. Electric dreams is een interessant tv-programma, te zien op de BBC en crossmediaal op internet. Alles verandert in het gezin, afhankelijk van de periode waarin men zich per uitzending bevindt: van de technologie die men in huis aantreft tot aan de kleur van het behang. Centraal is de vraag wat de impact van al die technologie is op het leven in het gezin van de familie Sullivan-Barnes.

Wij haken in vanaf de jaren ‘80. De eerste echte onderwijscomputer komt het huis binnen. Het is de speciaal ontworpen BBC-computer van Acorn. De Beeb heeft zijn eigen besturingssysteem, is in een netwerk te plaatsen en je kunt er uiteraard lekker mee basic programmeren. Ook de eerste hobbycomputers bereiken in die jaren de scholen in Nederland. De P2000 bijvoorbeeld [toen Philips nog computers maakte], de Osborne, ter grootte van een flinke naaimachine met het zwarte beeldscherm van een klein sigarendoosje, en natuurlijk de Commodere ’84. Van een harde schijf is geen sprake. Je gebruikt een datarecorder, een soort walkman met cassettebandjes waar de gegevens in de vorm van piepjes op worden gezet. De eerste IBM PC met harde schijf verschijnt ook rond die tijd.

Er werden in die jaren nog speciale applicaties ontwikkeld voor het onderwijs. Zo ontwikkelde SLO een eigen educatieve tekstverwerker voor MS-DOS waarmee je de principes van tekstverwerking beter onder de knie moest krijgen. De insiders wisten toen al lang dat de in 1984 geïntroduceerde Macintosh computer van Apple voor het onderwijs veel geschikter was dan MS-DOS. Maar uiteindelijk koos de overheid voor MS DOS. Bill Gates kwam nog naar Nederland om samen met staatssecretaris Wallage de overeenkomst in het Amsterdams Hilton te ondertekenen. Daar ontmoette ik na een interview met de toenmalige Nederlandse Microsoft-baas een heel furieuze Bill die de lounge kwam binnengestormd nadat hij tevergeefs op Schiphol wachtte om opgehaald te worden. Men bleek het uur tijdsverschil met Londen, waar hij vandaan kwam, vergeten.

Het was in die tweede helft van de jaren ’80 dat ik een project startte waarbij we de computer inzetten in het schrijf- en stelonderwijs. Daar was vooral in de VS en Canada al veel onderzoek naar gedaan, met als algemene conclusie iets wat we inmiddels allemaal weten: dat het gebruik van tekstverwerkers niet automatisch de schrijfvaardigheid bevordert. Sterker nog: een beroerde schrijver gaat vaak nog beroerder schrijven. Het is uiteindelijk allemaal een kwestie van didactiek, wat overigens voor alle vakken nog steeds opgaat.

Zo kwam ik, midden jarig ‘80, op een doordeweekse middag voor dat project op de Amsterdamse Don Bosco lts waar een heel goede vriend les gaf [en geeft]. Na een gesprek met hem en enkele collega’s gingen we nog even naar de docentenkamer om wat te drinken. Daar stond een man in een trainingspak en met een opvallende boksersneus, die zijn postvakje aan het legen was. Duidelijk een gymnastiekdocent. Hij keek mij over zijn schouders van top tot teen onderzoekend aan. “Hoi Sjon”, zei hij tegen mijn vriend. “Hoi Louis, alles goed?” “Collega van je?”,vroeg ik later. “Ja. Louis doet naast het lesgeven ook nog wat bij de jeugdtraining van Ajax. Hij organiseert geweldige voetbaltoernooien tussen Marokkaanse, Turkse en Surinaamse leerlingen.”
Louis van Gaal liet de afgelopen tijd veel van zich horen. Het zijn niet alleen de computers die zijn veranderd.

Zie ook: www.bbc.co.uk/electricdreams